O defibrylacji napisaliśmy już całkiem sporo. Mamy nadzieję, że dla nikogo nie jest tajemnicą, czym jest ta czynność i co to automatyczny defibrylator zewnętrzny. Postanowiliśmy za to zebrać w jednym miejscu najczęstsze – i być może niejasne – terminy związane z defibrylacją. Wyjaśniamy je w prosty sposób. Oto krótki słowniczek pojęć.

AED, automatyczny defibrylator zewnętrzny – definicja

AED jest urządzeniem wspierającym resuscytację krążeniowo-oddechową i umożliwiającym przeprowadzenie defibrylacji przez dowolną osobę, nawet tę nieposiadającą wykształcenia medycznego i przeszkolenia. Podstawową zaletą urządzenia jest to, że działa całkowicie automatycznie. Analiza rytmu serca i decyzja o konieczności wykonania defibrylacji zachodzą tutaj na podstawie specjalnego algorytmu. Więcej na temat pracy defibrylatora przeczytasz w artykule „Jak działa AED?”.

Każdy defibrylator AED jest zautomatyzowany, ale dzielą się na modele automatyczne i półautomatyczne. Automatyczny defibrylator wykonuje wszystkie czynności autonomicznie, również ładowanie i wyzwolenie energii elektrycznej zachodzi samo, bez konieczności manualnego wciskania przycisku. Półautomatyczny defibrylator ma wbudowany duży guzik do wyzwalania energii, który trzeba ręcznie wcisnąć, więc to osoba prowadząca RKO decyduje o momencie defibrylacji. Przeczytaj więcej: czym różni się defibrylator zautomatyzowany od półautomatycznego.

Defibrylacja – co to jest?

Defibrylacja to czynność przeprowadzana za pomocą defibrylatora. Jest to jedyna, bezsprzecznie udowodniona metoda zwiększająca szansę na przeżycie osoby, u której wystąpiło zatrzymanie krążenia w mechanizmie migotania komór (VF, Ventricular Fibrillation) lub częstoskurczu komorowego bez tętna (VT, Ventricular Tachycardia). Defibrylacja polega na przepuszczeniu przez mięsień sercowy krótkiego impulsu elektrycznego.

Elektrody defibrylatora – podstawowe informacje

Elektrody to kluczowe akcesoria wchodzące w skład zestawu do defibrylacji. Przykleja się je do klatki piersiowej osoby poszkodowanej. Służą do zbierania sygnału elektrycznego z serca oraz przesyłania impulsu defibrylacji. Standardowo jedną elektrodę przykleja się w okolicy koniuszka serca (apex cordis, część lewej komory serca), drugą w górnej części mostka. Elektrody występują w wersji dla dorosłych i dla dzieci. Mogą być wyposażone w dodatkowe czujniki, np. czujnik ucisku. Dzięki niemu AED może wskazywać, czy uciśnięcia klatki piersiowej prowadzone są prawidłowo.

Czym jest RKO?

RKO to skrót oznaczający resuscytację krążeniowo-oddechową. To zespół czynności wykonywanych u poszkodowanego, u którego doszło do zatrzymania krążenia. Mają one na celu przywrócenie czynności serca i oddechu. Szczegółowy opis resuscytacji znajdziesz w artykule „Resuscytacja krążeniowo-oddechowa krok po kroku”.

NZK – co to znaczy?

NZK to nagłe zatrzymanie krążenia. To stan, w którym dochodzi do wstrzymania mechanicznej czynności serca i ustania krążenia krwi. NZK może wystąpić z różnych przyczyn, np. ze względu na nagłą śmierć sercową (migotanie komór, częstoskurcz komorowy, asystolia i rozkojarzenie elektromechaniczne), a także w wyniku niedotlenienia, utraty krwi, hipotermii, zaburzeń elektrolitowych czy zatrucia.

Czym są rytmy defibrylacyjne?

W kontekście defibrylacji często mówi się o rytmach defibrylacyjnych, czyli konkretnie o dwóch zaburzeniach czynności elektrycznej serca: o migotaniu komór (VF) i o częstoskurczu komorowym bez tętna (VT). Defibrylacja jest skuteczna jedynie przy tych dwóch rytmach. Migotanie komór charakteryzuje się występowaniem nieuporządkowanych, nieskoordynowanych pobudzeń serca, natomiast częstoskurcz komorowy polega na zbyt szybkiej i nieefektywnej kurczliwości serca. Jedyną możliwością skutecznego przywrócenia prawidłowej czynności elektrycznej serca jest defibrylacja połączona z resuscytacją.

Co to jest asystolia?

W zapisie EKG widoczna jest jako płaska linia oznaczająca brak czynności elektrycznej serca. Nie jest rytmem nadającym się do defibrylacji. Jedyną metodą przywrócenia tętna są w takim przypadku uciski klatki piersiowej. Celem wczesnej defibrylacji jest niedopuszczenie, by migotanie komór lub częstoskurcz komorowy bez tętna przeszły w asystolię.

Numery alarmowe – numery telefonów do służb ratunkowych:

  1. 112 – ogólnoeuropejski uniwersalny numer ratunkowy
  2. 999 – pogotowie ratunkowe
  3. 998 – straż pożarna
  4. 997 – policja
  5. 601 100 100 – WOPR, numer ratunkowy nad wodą
  6. 601 100 300 – TOPR i GOPR, numer ratunkowy w górach